[ابریشم]

15 نکته‌اي که بايد درباره چاي بدانيد

در پايان يک روز کاري، نوشيدن يک فنجان چاي خيلي مي‌چسبد. اين نوشيدني گرم بدليل اينکه آرامش‌بخش است و خستگي را از تن بيرون مي‌کند، طرفداران زيادي دارد. لذت نوشيدن چاي وقتي بيشتر مي‌شود که بدانيد اين نوشيدني سالم و پرطرفدار خواص درماني هم دارد، از بسياري بيماري‌ها پيشگيري مي‌کند و براي سلامت مفيد است، چاي اگر در حد طبيعي مصرف شود براي سلامتي مفيد است اما گاهي تصورات نادرستي درباره اين نوشيدني مطرح مي‌شود که نتايج بررسي‌ها و تحقيقات آنها را تاييد نمي‌کند. به طور مثال اينکه چاي به دندان‌ها آسيب مي‌رساند، براي قلب ضرر دارد يا اينکه چاي مفيد نيست و بهتر است مصرف آن را ترک کرد و...

1) تاثير چاي بر دندان

چاي براي سلامت دهان و دندان مفيد است. بررسي‌هاي اخير پژوهشگران دانشگاه شيکاگو نشان داده است پلي فنل موجود در چاي سياه با غير فعال کردن آنزيم‌هاي باکتري‌هاي دهاني, موجب عدم فعاليت آنها شده و در نتيجه پلاک‌هاي دنداني غير فعال شده و از پوسيدگي دندان‌ها پيشگيري مي‌شود. البته در اين بررسي چاي سياه به صورت يک دهان شويه استفاده شده است اما نوشيدن چاي هم به از بين بردن پلاک‌ها کمک مي‌کند.

چاي به علت داشتن مقدار قابل ملاحظه‌اي تانن و فلوئورايد، از فساد، پوسيدگي و ايجاد حفره در دندان‌ها جلوگيري مي‌کند. بررسي‌هاي دانشمندان ژاپني نشان داده کودکاني که چاي مي‌نوشند خيلي کم به پوسيدگي و کرم خوردگي دندان دچار مي‌شوند. ژاپني‌ها به تازگي يک نوع خميردندان ساخته و به بازار عرضه کرده‌اند که پايه ساخت آن تانن است.

شايد علت اين تصور غلط مواد قندي و شيرين کننده‌هايي است که همراه چاي مصرف مي‌شود و موجب پوسيدگي دندان‌ها مي‌شود. بهتر است چاي را بدون قند بنوشيد، يا قند يا شکر را به صورت حل شده در چاي مصرف کنيد و براي جلوگيري از پوسيدگي و رنگ گرفتن دندان‌ها بعد از صرف چاي دهان و دندان‌هايتان را با آب بشوييد.

2)تاثير چاي بر قلب

نوشيدن چاي به بيماران قلبي توصيه مي‌شود. چاي از ايجاد لخته‌هاي خطرناک خون که به حملات قلبي و سکته منجر مي‌شود پيشگيري مي‌کند. مطالعات نشان مي‌دهد که سطح چربي خون و فشار خون بعضي مصرف‌کنندگان چاي پايين‌تر از ديگران است. دانشمندان روسي پس از اجراي طرح‌هاي تحقيقاتي گسترده روي بيماران دريافته‌اند که چاي، آثار نيرومندي براي به تاخير انداختن پيشرفت تصلب شرايين و تقويت عروق مويين و رقيق کردن خون و کاهش فشارخون دارد. تحقيقات ديگر نيز آثار مفيد چاي را در حمايت عروق قلبي تاييد مي‌کند. در اواخر سال‌هاي 1960 دانشمندان آزمايشگاه لارونس ليومور در دانشگاه کاليفرنيا ميزان تصلب شرايين در شريان‌هاي قلب حدود 300 نفر از قفقازي‌ها که عادت به خوردن قهوه داشتند و 100 نفر چيني که چاي مي‌نوشيدند را اندازه گيري کردند. نتايج اين مطالعه 14 ساله نشان داد، گروهي که چاي مي‌نوشيدند يک سوم کمتر از گروهي که قهوه مصرف مي‌کردند دچار آسيب‌هاي قلبي و عروقي شده‌اند.

همچنين چاي، مخصوصا چاي نه چندان پر رنگ، از تشکيل آتروما (تشکيل پلاک‌هاي انسداد عروقي) در آئورت جلوگيري مي‌کند. نتيجه يک آزمايش که در آن تعدادي خرگوش به عنوان نوشابه چاي خورده‌اند، نشان داد که اين خرگوش‌هايي که آب ساده خورده،اند کمتر دچار ناراحتي و آسيب آئورت شده،اند. تحقيقات ژاپني‌ها در سال‌هاي 1980 نشان مي‌دهد که چاي، کلسترول و تري گليسريد خون را کاهش مي‌دهد.

3)تاثير چاي بر جذب آهن

مصرف چاي بعد از غذا، به هضم غذا به ويژه غذاهاي چرب کمک مي‌کند. تانن موجود در چاي از جذب آهن پيشگيري مي‌کند، به همين دليل نوشيدن روزانه يک فنجان چاي به بيماران مبتلا به هموکروماتوز توصيه مي‌شود نوشيدن چاي 2 ساعت بعد از غذا باشد.

4)تاثير چاي بر اعصاب

بعضي‌ها چاي مي‌نوشند چون معتقدند چاي خاصيت آرام‌بخش دارد اما بعضي‌ها هم مي‌گويند چاي شادي‌آور و نشاط‌آور است. واقعيت اين است که هر دوي اين صحبت‌ها درست است. چاي تا پيش از دو دقيقه از دم کشيدن اثر محرک دارد اما پس از مدتي به تدريج از خاصيت محرک بودن آن کمتر شده و خاصيت آرام‌بخشي آن بيشتر مي‌شود. پس از گذشت 5 دقيقه از دم کشيدن چاي، بيشتر کافئين چاي خارج مي‌شود.

5)چاي ضد سرطان است

چاي 30 نوع آنتي اکسيدان دارد و بررسي‌ها نشان داده است که مصرف چاي احتمال ابتلا به سرطان کليه را کاهش مي‌دهد و افراديکه در روز يک فنجان چاي مي‌نوشند در مقايسه با افرادي که چاي نمي‌نوشند 15 درصد کمتر دچار سرطان کليه مي‌شوند. فلاونيدها گروهي از پلي‌فنل‌ها هستند که به طور طبيعي در چاي وجود دارند. به نظر مي‌رسد سطوح بالاي اين پلي‌فنل‌ها در بدن مي‌تواند علاوه بر ويروس‌ها با سرطان‌هاي لوزالمعده، کولون، مثانه، پروستات، و سينه نيز مقابله کند. در ژاپن خوردن حداقل 10 فنجان چاي در روز با کاهش خطر سرطان معده همراه بوده است. همچنين مطالعات متعددي در ارتباط با تاثير مثبت چاي در پيشگيري از سرطان ريه و رحم انجام شده است.

محققان ژاپني معتقدند در ميان مواد طبيعي ضد سرطان چاي رتبه اول را دارد. در سال 1985 عده اي از دانشمندان درجه اول موسسه ملي ژنتيک ژاپن طي گزارشي اعلام کردند که در چاي سبز ژاپن نوعي تانن وجود دارد که خاصيت ضد موتاسيون سلولي دارد و در نتيجه از عوامل ضد سرطان است. ميان صدها نوع گياهي که محققان ژاپني در يک برنامه وسيع مطالعاتي به منظور يافتن بهترين و موثرترين گياه ضد موتاسيون سلولي مورد بررسي قرار دادند، چاي سبز در آزمايشگاه موثرترين ماده بوده است. بررسي‌ها نشان داده است افرادي که اغلب چاي سبز مي‌نوشند احتمال ابتلا به سرطان معده در آنها کمتر از ديگران است.

6)تاثير چاي بر سوخت و ساز بدن

چاي يک نوشيدني کم کالري است و يک فنجان چاي حدود چهار کالري دارد. به علاوه چاي متابوليسم را بيشتر مي‌کند و با بالا رفتن سوخت و ساز بدن موجب مي‌شود کالري بيشتري مصرف شود و چربي‌ها راحت‌تر و زودتر سوزانده مي‌شوند. مصرف چاي موجب مي‌شود آب بيشتري بنوشيم و آب از موادي است که براي شکسته شدن سلول‌هاي چربي لازم است. چاي به علت خاصيت ادرارآوري که دارد، به دفع سموم بدن کمک مي‌کند. البته افرادي که اضافه وزن دارند بهتر است چاي را بدون قند و مواد شيرين کننده و چاشني‌هاي پرکالري مصرف کنند.

7)تاثير چاي بر پوست

200 ميلي ليتر چاي، 44 ميلي گرم کافئين دارد که دريافت اين مقدار کافئين مي‌تواند در رفع خستگي بدن و به ويژه پوست به عنوان عضوي بسيار فعال کمک کند. خواص ضد سرطاني چاي نيز از جمله مواردي است که مي‌تواند در حفظ سلامت پوست موثر باشد، به طوري که ترکيبات پلي فنلي موجود در چاي مانع فعاليت ترکيبات سرطان زا به ويژه ترکيبات نيتروزي مي‌شود که در فراورده‌هاي گوشتي وجود دارد و اين خواص آنتي اکسيداني، پيري زودرس پوست را به تاخير مي‌اندازد.

مطالعات نشان داده‌اند که بالا بودن چربي خون از عواملي است که فرايند پيري را در بدن تسريع مي‌کند و نوشيدن چاي به خصوص چاي سبز به دليل فلاونوئيدهائي که دارد سطح چربي خون به خصوص کلسترول بد را کاهش مي‌دهد.

به علاوه چاي، به دليل کافئين بالائي که دارد، يک محرک بوده و جريان خون را در سطح پوست افزايش مي‌دهد و موجب دفع مواد زايد مي‌شود که اين کار، هم خستگي پوست را کاهش مي‌دهد و هم موجب تغذيه بهتر آن مي‌شود و موجب مي‌شود سلول‌ها شادابي خود را حفظ کنند.

8)تاثير چاي بر کليه

سلول‌هاي کليه بيشترين تماس را با راديکال‌هاي آزاد دارند و چاي به دليل داشتن آنتي اکسيدان از سلامت کليه محافظت مي‌کند. پلي فنول‌هاي موجود در چاي سبز عملکرد کليه را در بيماران مبتلا به نارسايي مزمن کليه بهبود مي‌بخشند. پلي فنل‌ها، آنتي اکسيدان‌هايي هستند که سلول‌هاي انسان را از آسيب محافظت مي‌کنند. چاي داراي مقادير کم سديم و مقدار زيادي پتاسيم است و از آنجا که بيماران مبتلا به بيماري کليوي در مرحله پاياني بايد مصرف پتاسيم خود را محدود کنند، به اين مسئله توجه داشته باشند.

9)تاثير چاي بر حافظه

نوشيدن مرتب چاي، حافظه را تقويت کرده و راه جديدي براي پيشگيري و درمان آلزايمر است. آلزايمر، بيماري تحليل برنده اعصاب است که در آن ماده اي شيميايي به نام استيل کولين در مغز کم مي‌شود. چاي با مهار آنزيم کولين استراز، روند آلزايمر را به تاخير مي‌اندازد.

10)و اما چاي داغ

چاي را خيلي داغ نخوريد. دلايلي در دست است که خوردن مايعات خيلي داغ ممکن است به مخاط گلو و ناي آسيب برساند و به بروز سرطان منجر شود. بررسي‌ها نشان داده است افرادي که چاي را خيلي داغ مي‌نوشند بيش از ديگران مستعد ابتلاي سرطان ناي هستند. تا چند سال پيش دانشمندان تصور مي‌کردند شايد چاي موجب سرطان ناي مي‌شود ولي بررسي‌ها نشان داده است که اين ضرر چاي مربوط به داغ بودن آن است. بنابراين براي حفظ سلامت و استفاده بيشتر از فوايد چاي بهتر است چاي خيلي داغ نخوريد.

11) تاثير چاي بر قند خون

دانشمندان ژاپني ماده اي از چاي سبز و سياه جدا کرده‌اند که قند خون را کاهش مي‌دهد. دانشمندان ژاپني در عين حال که خواص بسيار خوبي را براي چاي عنوان کرده‌اند معتقدند که هيچ يک از اين خواص ناشي از يک ماده خاص در چاي نيست، بلکه تاثير مجموعه‌اي از انواع شفابخش موجود در چاي است که به طور توام و با هم در يک مجموعه اين آثار را دارند.

12)چاي خاصيت ضد ميکروبي دارد؟

چاي به دليل داشتن انواع تانن که به آن طعم مخصوصي مي‌دهد، بدون ترديد يک ضد باکتري و ضد ويروس است. در 1940 دانشمندان آمريکايي کشف کرده اند که تانن نوعي ويروس آنفولانزا را مختل مي‌کند. همچنين تانن چاي، ويروس تب خال را مهار مي‌کند. تحقيقاتي که در کانادا انجام شد، نشان داد چاي در لوله‌هاي آزمايش تعداد زيادي از انواع ويروس‌هاي بيماري‌زا را غير فعال مي‌کند.

13)خواص درماني چاي

بله، چاي نوشيدني مفيدي براي تصفيه خون از طريق ازدياد ترشحات کليوي است، به هضم غذا کمک مي‌کند، سبب نشاط، بيداري و مانع خواب آلودگي مي‌شود. چاي خواص درماني زيادي دارد که برخي از آنها را نام مي‌بريم:

-پيشگيري، تسکين علايم و تسريع بهبود سرماخوردگي و آنفولانزا

-ضد عفوني کننده و پيشگيري از بوي بد دهان

-پيشگيري و کاهش اثرهاي ديابت نوع دوم

-کاهش علايم مواد حساسيت زا

-کاهش علايم عارضه پارکينسون

-بهبود عملکرد سيستم ايمني بدن و کند کردن گسترش عفونت ويروس اچ.آي.وي در بدن

-حفظ تعادل آب و الکتروليت‌هاي بدن

-رفع خستگي و استرس

-پيشگيري و التيام درد بيماري آرتروز

-پيشگيري از پوکي استخوان

-کند کننده روند پيري

-جلوگيري از لخته شدن خون و رسوب چربي در رگ‌هاي خوني

-افزايش متابوليسم و کمک به کاهش وزن

-فزايش کارايي سيستم ايمني بدن

-آثار ضد التهابي

-تصفيه خون و کنترل فشار خون و کلسترول

-بهبود عملکرد مغز و افزايش هوشياري

14)محتويات چاي

برگ چاي، داراي کلسيم، منيزيم، سديم، پتاسيم، پيگمان‌هاي فلاونيک، بازهاي پوريک، تئوفيلين، ويتامين، کلروفيل، تانن و کافئين است.

·کافئين.
·تئوفيلين:
اين ماده ساختاري همچون کافئين دارد که هم در چاي سبز و هم سياه موجود مي‌باشد. آثاري مانند شل کردن عضلات نايژه‌هاي ريه، افزايش جريان خون کليه‌ها، افزايش انقباض پذيري و کارايي عضلات قلب، افزايش ضربان قلب، کاهش فشار خون و آثار ضد التهابي دارد.
·تانين:
يک پلي فنول تلخ مزه است. که اثر آن در بدن آرام بخشي سيستم عصبي مرکزي است.
·تيانين:
در چاي چند آمينواسيد وجود دارد اما بيشترين ميزان اسيد آمينه چاي را تيانين تشکيل مي‌دهد. عمده طعم چاي به خاطر وجود همين ماده است.
·کاتچين:
اين ماده بسيار مفيد بوده و براي سلامتي بسيار سودمند است. کاتچين در چاي سبز و سياه وجود دارد اما ميزان آن در چاي سبز بيشتر است. اين ماده ضد سرطان است، موجب کاهش کلسترول خون شده و يک آنتي‌بيوتيک و آنتي‌ويروس قوي است و همچنين از افزايش فشارخون و افزايش قند خون جلوگيري مي‌کند.
·ويتامين‌هاي e و cو ويتامين‌هاي گروه b:
ويتامين e يک آنتي‌اکسيدان قوي است که براي بدن بسيار مفيد است. ويتامين c کاهش‌دهنده استرس بوده و علايم سرماخوردگي را کاهش مي‌دهد. ويتامين‌هاي گروه b هم به متابوليسم کربوهيدرات‌ها کمک مي‌کند.
·فلورايد و فلووانوئيد:
فلورايد در استحکام دندان و فلووانوئيد از ايجاد بوي بد دهان پيشگيري مي‌کند.

·همچنين چاي حاوي فيبر، کربوهيدرات، ليپيد و کاراتنوئيد است.

15)چطور چاي دم کنيم؟

روش دم کردن چاي در عطر، طعم و رنگ چاي موثر است. طريقه دم کردن چاي به روش چيني به اين صورت است که آب را در سماور مي‌جوشانند به ازاي هر فنجان چاي، يک قاشق چاي خوري چاي خشک را در قوري ريخته و کمي‌آب جوش روي آن مي‌ريزند. مدت دو دقيقه در کناري گذاشته و پس از دو دقيقه آب آن را خالي مي‌کنند. سپس قوري را از آب جوش پر کرده سه تا پنج دقيقه روي سماور مي‌گذارند تا دم بکشد، با اين کار چاي مقدار زيادي از عناصر مضر خود را از دست مي‌دهد.

چگونگي دم کردن چاي سياه: آب را به درجه جوش رسانده (100 درجه سانتي گراد) سپس روي چاي مي‌ريزيم. زمان دم کشيدن نبايد کمتر از 30 ثانيه و طولاني تر از پنج دقيقه شود. زيرا پس از آن تانين چاي به تدريج آزاد شده و اثر محرک کافئين را خنثي و طعم چاي را نيز تلخ مي‌کند.
چگونگي دم کردن چاي سبز: دماي آب در اين حالت بايد 80 تا 85 درجه سانتي گراد باشد. به طور معمول هر چه کيفيت چاي سبز بالاتر باشد، دماي آب هم کمتر است. بهتر است قوري چاي پيش از دم کردن با قرار دادن قوري درون يک کاسه حاوي آب داغ، گرم شود.