[behnam5555]

کُردها و خاطره مشترکشان از نوروز

وقتی نوروز قدم به قدم نزدیک می شود همه چیز از تغییر حکایت دارد، تغییر در روح و کالبد طبیعت که گاها در وجود آدمی نیزرخنه می کند. جدا از این تغییرات، نوروزمنعکس کننده و نوید دهنده تاریخی پر عظمت است که به روایت کُردها از کاوه آهنگر شروع می شود.
در حقیقت نوروزپدیده ای است با ابعاد مختلف که هر کسی از ظن خود نوروز را می پسندد و با آن خوش است. اما من با شنیدن صدای پای نوروز نوستالژی (تداعی خاطره) ویژه ای داردم .
من در این روزها یاد شاعر بزرگ کُرد " پیرەمێرد " می افتم.شاید تنها من نیستم که با نوروزهمچین خاطره ای دارم و اگر مدعی شوم همه ی کُردها با نزدیک شدن به نوروز به یاد این ابر شاعر بی مانند کُرد می افتند، به گزافه سخن نگفتم.
البته کُردها به واسطه ی شعر "نوروزِ" این شاعر بزرگ که با صدای دل انگیز "محمد صالح دیلان" خواننده کُرد جاودانه شد با من در این خاطره مشترک شده اند.

نەورۆز

ئەم ڕۆژی ساڵی تازەیە نەورۆز ھاتەوە
جەژنێکی کۆنی کوردە بە خۆشی و بە ھاتەوە
چەند ساڵ گوڵی ھیوای ئێمە پێ‌پەست بوو تاکو پار
ھەر خوێنی لاوەکان بوو گوڵی ئاڵی نەوبەھار
ئەو ڕەنگە سوورە بوو کە لە ئاسۆی بڵندی کورد
مژدەی بەیانی بۆ گەلی دوور و نزیک ئەبرد
نەورۆز بوو ئاگرێکی وەھای خستە جەرگەوە
لاوان بە عەشق ئەچوون بە بەرەو پیری مەرگەوە
ئەوا ڕۆژھەڵات، لە بەندەنی بەرزی وڵاتەوە
خوێنی شەھیدە ڕەنگی شەفەق شەوق ئەداتەوە
تا ئێستە ڕووی نەداوە لە تاریخی میللەتا
قەڵغانی گوللە سنگی کچان بێ لە ھەڵمەتا

شعری که بعدها با نوازندگی چیره دستانه ی "میرزاده" و آواز سحرانگیز "حسن زیرک" به «سرود نوروز» تبدیل شدو جاودانه گردید.
جشن گرفتن نوروز در بین کُردها بدون این سرود قابل تصور نیست و انگار در فضای خالی و سرد برگزار شود.
اما اگر شعر " پیرەمێرد " به سرود نوروز تبدیل شد و جاودانه ماند خود "پیره میرد" نماد نوروز شده است.
" پیرەمێرد " که اشعار بی مانندش او را شاعری فراتر از هم عصرانش قرار داده به " بابا نوئل" کُردها مشهور است.
زمانی که کُردها و بویژه کُردهای ساکن در کشور عراق و ترکیه متاثر از اعراب و ترک ها کم رنگتر از این روها عید باستانی نوروز را جشن می گرفتند، "پیرەمێرد" هر ساله جوانان سلیمانیه را به دور خود جمع می کرد، به دشت و صحرا می برد و آتش بر می افروختند و پایکوبی می کردند.
اینگونه بود که نوروز در آن سوی کْردستان روح و جان تازه گرفت و "پیرەمێرد" که روزنامه نگاری شهیر و شاعری توانا بود به نماد این روز باستانی تبدیل شد.
"پیرەمێرد " که نام اصلیش "توفیق محمود حمزه " است در قرن نوزدهم میلادی در سلیمانیه عراق چشم به جهان گشود.
در کودکی به تحصیل فقه و علوم دینی پرداخت و در اوان جوانی راهی استامبول شد.
تاثیر "پیرەمێرد" در ادبیات کُردی انکار ناپذیر است. بسیاری ایشان را هم پایه حضرت نالی( هجو نویس اسطوره ای شعر کردی) قلمداد می کنند. یاد کردن از این شاعر بزرگ در روزی که زیبنده نام اوست خالی از لطف نخواهد بود.