[behnam5555]

وسیقی و رقص کرد
برخی تاریخنویسان و موسیقی دانان معتقدند که کردستان مهد تمدن موسیقی جهان است. در ویژه نامه موسیقی ((فاسکه که)) ، که در فرانسه منتشر میشود، آمده است که ایران قدیم و سرزمین ((میسوکوتامیا)) یعنی جایگاهی که کرد ها اکنون در آن سکونت دارند قدیمیترین مهد موسیقی جهان بوده است . قوم کرد به عنوان یکی از قدیمیترین اقوام آریایی به علت بهره بردن از فرهنگ غنی ایرانی دارای اصیل ترین موسیقی و ملودی های جاودان و بزرگ است. موسیقی کردی در میان مردم کردستان ، دارای پیوندی نا گسستنی با زندگی روزمره مردم است. بسیاری از صاحب نظران کرد معتقدند: (موسیقی کردی یکی از اصیل ترین موسیقی های ایرانی است که با گذشن قرن ها ویژگی های خود را در فولکلور عامه کرد زبان های ایرانی حفظ کرده است . موسیقی کردی یکی از شاخص ترین و تاثیر گذار ترین موسیقی ها در میان موسیقی ملت های مختلف است.برخی از پژوهشگران بر این باورند که پیدایش مویسقی کردی در راستای حفظ زبان، ادبیات ، فرهنگ ،تاریخ و در مجموع نمدن کرد ها بوده است.ساز های رایج در موسیقی کردی نی ، سورنا ، نایه ، دُهُل ، تنبک ، تنبور و کمانچه است.
کردستان با سابقه تاریخی ، حماسی و عرفانیش، با صفا و سادگی عاطفی ساکنانش و با طبیعت بکر و دست تخورده اش از روزگاران کهن تا به امروز همواره پرورنده موسیقی دانان بزرگی در آغوش خود بوده است.
یکی از شیوه های آوازی موسیقی کردی ، ((هوره)) می باشد . ای آواز یک مقام بسیار زیباست که سوگ ،مانم ، غریبی و عزاداری را به شیوه های ملیح و متین به گوش شنونده میرساند.
اعتقاد موسیقی دانان ای است که هوره همان ستایش اهورا مزدا بوده است و کرد ها که پیروان آیین زردشت بوده اند با اهورا مزدا شروع به خواندن می کنند.ای آواز در کرمانشاه ، ایلام ، لرستان ، سر پل زهاب ، اسلام آباد ، کرند غرب ،گیلان غرب ، هرسین ، ماهی دشت و سنقر و کلیایی خوانده میشود . علاوه بر شناخت انواع ریتم های موسیقی و ملودی های کردی ، شناخت انواع حرکات موزون کردی که با موسیقی کردی همگام هستند به دور از لطف نیست.حرکان موزون محلی کردی را به دو دسته حرکان موزون مذهبی و حرکان موزون محلی میتوان تقسیم کرد. منظور از حرکان موزوت مذهبی حرکات پرشور دراویش میباشد که به ((سماع)) معروف بوده و در تکایا اجرا میشود حرکات موزون محلی کردی عشیره ای را میتوان از ریشه دار ترین و کهن ترین حرکات موزون دانست، ((هل پرین)) یا حرکان موزون کردی در گذشته تنها با هدف آماده سازی و تقویت نیروی جسمانی و روحی مردم مناطق کرد نشین انجام میشد. مردم این مناطق در گذشته نه چندان دور همواره شاهد جنگ های قبیله ای بودند و همین امر حفظ و آمادگی همیشگی را طلب میکرد ، لذا مردمان این مناطق در وقفه های بین جنگ ها و به مناسبت های مختلف دست در دست یکدیگر آمادگی رزمی و شور و همبستگی پولادین خویش را به رخ دشمنان میکشیدند.حرکان موزون کردی را یک حرکان موزون رزمی میدانند که دارای صلابت و متانتی خاص بوده و یادآور یک پارچگی این مردمان غیور در نمامی ادوار میباشد.در این حرکان موزون، معمولا یک نفر که این حرکات را بهتر از دیگران میشناسد نقش رهبری گروه را به عهده گرفته و در ابتدای صف می ایستند و با تکان دادن دستمالی که در دست راست دارد ریتم ها را به گروه منتقل کرده و در ایجاد هماهنگی لازم ، آنان را یاری میدهد.

نوع دیگری از موسیقی فلکلور کردی مربوط به حکایت ها و داستان هایی میشود که ترانه های داستانی نیز به دو بخش قهرمانی و دلدادگی قابل تقسیم هستند. در ترانه های قهرمانی به دلاوری ها و مبارزه طلبی های یک قهرمان پرداخته میشود. در ترالنه های دلدادگی جنبه های رمانتیک و عاشقانه بین دو شخص بیان میشود که از این میان ، ترانه ((زنبیل فروش)) که جنبه عرفانی دارد و ترانه های ((آس و حسن)) و ((خج و سیامند)) که سر گذشت دو دلداده را بیان میکنداز معروفترین آثار در این بخش هستند در بخش دیگر موسیقی کردی ، ((کرد های سورانی)) برای خود نوع ویژه ای از موسیقی دارند که به آن ها ((گورانی)) میگویند این نوع ترانه ها در میان کرد های اطراف شهرستان ارومیه و کردهای شمال ترکیه ((لاوژه)) گفته میشود و این نوع گورانی ها ریتمی به نام ((قهه تار)) دارند که پژوهش گران بر این باورند ریشه این واژه از واژه زردشتی ((گاتا)) گرفته شده که در اوایل ، مربوط به یکسری نیایش ها و مراسم مذهبی بوده است.

نشریه سه زبانه علمی پژوهشی فرهنگی و هنری تیزهوشان -سال پنجم-شماره 29-شهریور ماه 1389-ص21 -آشنایی با هتر موسیقی(2)-سروش حانمی آذر