اخبار کوتاه بخش نجوم

[VAHID]

ستاره‌شناسان جرم تپنده ناشناخته‌ای را کشف کرده اند که به طور متناوب در محدوده پرتو X تابش می‌کند. اين جرم رفتاري شبيه تپ‌اخترها دارد.
دانشمندان به مدت ۱۲ ساعت دوربین تصویربرداری فوتونی تلسکوپ XMM-Newton را به سوی جرم آسمانی RRAT J۱۸۱۹-۱۴۵۸ نشانه رفتند و ملاحظه کردند که این جرم در محدوده فرکانس‌های پرتو X می‌تپد. این تپش نشان می‌دهد که چشمه پرتوها هر ۲۶/۴ ثانیه یک بار به دور خود می‌چرخد. این جرم حدود هر ۳ ثانیه یک فوران رادیویی دارد که فقط ۳ میلی ثانیه طول می‌کشد. چنین رفتاری معرف یک جرم با تابش چرخشی ناپایدار است که RRAT خوانده می‌شود.

به عقیده دانشمندان RRATها ممکن است ستاره‌های نوترونی چرخنده باشند. ستاره‌های نوترونی بقایای درهم فشرده ستارگان مرده هستند که در قطر ۱۰ تا ۱۲ کیلومتری آنها، جرمی بیش از جرم خورشید گنجانده شده است و بنابراین، بسیار چگال هستند. بیشتر ستاره‌های نوترونی تپ اخترهای رادیویی هستند، به سرعت به دور خود می‌چرخند و تابششان مثل فانوس دریایی فضا را جاروب می‌کند، به همین دلیل تپنده به نظر می‌رسند. با این‌همه، RRATها تنها از روی فوران‌های رادیوییشان شناخته می‌شوند. علاوه بر تابش متناوب پرتو X، RRATها خاصیت دیگری هم دارند، آنها هنگامی که پرتوهای X از سطح ستاره نوترونی تابیدند، فرکانس‌های خاصی را جذب می‌کنند. مشاهدات کنونی نمی‌توانند به درستی نشان دهند که جذب کجا اتفاق می‌افتد. جذب یا در جو گازی اطراف ستاره نوترونی رخ می‌دهد یا به وسیله ذراتی که در میدان مغناطیسی ستاره به دام افتاده‌اند انجام می‌شود که نشان می‌دهد RRATها میدان مغناطیسی قوی دارند.

از زمان اعلام کشف ۱۱ RRAT در فوریه ۲۰۰۶، دانشمندان ۱۰ RRAT دیگر شناسایی کرده اند و این نشان می‌دهد که شاید آنها جمعیت مهمی را در کهکشان ما شامل می‌شوند. مشاهده سایر RRATها اطلاعات بیشتری در اختیار دانشمندان قرار می‌دهد. برای مشاهده RRATها دانشمندان، با استفاده از رادیوتلسکوپ‌ ها در سراسر جهان به جستجوی آنها می‌پردازند و زمان دقیق فورانشان را تعیین می‌کنند. با اندازه‌گیری دقیق زمان رسیدن فورانها، محل RRATها در آسمان با دقت بیشتری تعیین می‌شود. هنگامی که محل آنها مشخص شد، تلسکوپهای پرتو X می‌توانند به سوی آنها نشانه روند. بررسی طبیعت RRATها در پرتو X بینش ستاره‌شناسان را درباره این اجرام عجیب افزایش می‌دهد.