شکستگی و ارتوپد

[رزیتا]

گودي بيش از حد کمر


hyperlordosis

يکي از شايع ترين اختلالات در انحناهاي ستون فقرات، گودي بيش از حد کمر است. بسياري از ما علت کمردردهاي خود را گودي بيش از حد کمر مي دانيم. اين گودي بيش از حد چيست؟ چرا به وجود مي آيد؟ اصولا آيا کمر انحنايي دارد؟ و..
در صورتي که ستون فقرات را از نيم رخ نگاه کنيد، متوجه وجود يک سري فرورفتگي ها و برجستگي هايي در قسمت هاي مختلف آن خواهيد شد.
در حالت طبيعي، فقرات گردن داراي يک انحنا به سمت داخل، فقرات پشتي داراي انحنا به سمت خارج و ناحيه ي کمر داراي انحناي رو به جلو مي باشند.
به دليل شباهت اين انحناي کمر به نماي ظاهري لوردهاي انگليسي در زمان ايستادن، اصطلاح لوردوز براي اين حالت مورد استفاده قرار گرفته است! وجود اين انحناها براي ما نقشي بسيار مهم داشته و بسياري از توانايي هاي ما در اثر همين برجستگي ها و فرورفتگي ها پديد مي آيد و اصولا توانايي ايستادن ما تا حد بسيار زيادي مديون همين انحناها است! ميزان انحناي ستون فقرات در يک ناحيه، بر ساير قسمت ها نيز اثر گذاشته و مي تواند آن ها را تغيير دهد.
وقتي ميزان انحناي کمر به حدي بيشتر از ميزان طبيعي آن مي رسد براي ناميدن آن اصطلاحا از کلمه ي هيپرلوردوزيس((hyperlordosis يا گودي بيش از حد کمر استفاده مي کنيم.

چرا گودي بيش از حد در کمر به وجود مي آيد؟


در حقيقت ستون فقرات توسط تعداد زيادي عضله محافظت مي شود که سلامت و تعادل آن ها در سلامت و نرمال بودن حالت ستون فقرات نقش بسيار مهمي ايفا مي کند.
عدم تعادل در عضلات نام برده يعني قوي بودن برخي و ضعف يا گرفتگي بعضي ديگر از آن ها موجب پديد آمدن ناهنجاري هايي در شکل کلي ستون فقرات خواهد شد.
در اين ميان نقش عضلات شکمي، بازکننده هاي مفصل پا به لگن و عضله ي بزرگ پشت باسن، در ايجاد گودي بيش از حد کمر، پُر رنگ تر از ساير عضلات اين ناحيه است.

برخي از علل گودي بيش از حد کمر:


از جمله علت هاي اصلي گودي بيش از حد کمر مي توان به موارد زير اشاره کرد:
* آکندروپلازي((Achondroplasia: اين بيماري در حقيقت ارثي بوده و با اختلال در رشد و تکامل استخوان ها و نسوج غضروفي همراه است. در اين بيماري دست و پاها کوتاه هستند.
* التهاب ديسک کمر (discitis)

* قوز بيش از حد ناحيه ي پشت(kyphosis)؛ در اين حالت ستون فقرات کمر به طور جبراني دچار انحناي بيش از حد مي گردد.
* چاقي: خصوصا بزرگي بيش از حد شکم و ضعف عضلات اين ناحيه باعث کشيدگي بيش از حد ستون فقرات به سمت جلو و افزايش گودي کمر خواهد شد.

* پوکي استخوان: با تسهيل تغيير ارتفاع و شکل نرمال مهره ها باعث تغيير انحناهاي طبيعي ستون فقرات مي شود.
* در رفتگي تدريجي مهره ها (spondylolysis): اين حالت اغلب در ناحيه ي کمر ديده مي شود و با لغزش يا جابجايي مهره ها همراه است. اين بيماران معمولا از کمر درد، احساس جدا شدگي و لقي کمر، گودي بيش از حد کمر و برجستگي باسن شکايت دارند.

* ضعف عضلات شکمي در اثر علل مختل
آيا درست نشسته ايد؟

اغلب ما بدون اين که خودمان آگاه باشيم در بسياري از اوقات روز با بد نشستن و استفاده ي ناصحيح از ستون فقرات مان به تخريب و پيري زودرس و آن دامن مي زنيم. بسياري از دردهاي گردن، کتف، شانه، کمر و... در اثر نا آگاهي از طرز استفاده صحيح از بدن به وجود مي آيند.
براي درست نشستن، از يک صندلي مناسب بهره بگيريد. اين صندلي بايد توانايي تغيير ارتفاع را داشته و همچنين پشتي آن نيز بتواند قابل تنظيم باشد تا فشارهاي وارده بر ناحيه ي پشت را کاهش دهد.
زانوهاي شما بايد هم سطح مفصل لگن تان باشند. سعي کنيد صاف بنشينيد و از لميدن يا خم شدن بر روي ميز کار پرهيز نماييد. در صورت نياز براي حمايت کمرتان از يک بالشتک کوچک و مناسب بهره بگيريد.
حالا که وضعيت سر و گردن را تنظيم کرديد، به پاهاي تان توجه کنيد! کف پاها را صاف بر روي زمين بگذاريد و در صورت لزوم از يک زير پايي مناسب استفاده کنيد و هيچ گاه پاها را به صورت ضربدري قرار نداده و يا روي نوک پنجه نگه نداريد. اين کار از وارد شدن فشارهاي بيش از حد بر مفاصل شما جلوگيري خواهد کرد. از جمع کردن پا زير تنه خودداري کنيد.
در صورتي که با مانيتور کامپيوتر کار مي کنيد حداقل فاصله ي 25 تا 75 سانتيمتر بين چشم و صفحه را رعايت کنيد. براي اين کار رعايت فاصله اي معادل طول بازو کفايت مي کند. بالاي صفحه ي مانيتور بايد در سطح چشم شما باشد، اين کار مي تواند با استفاده از چند کتاب صورت گيرد.
چند پيشنهاد ساده براي پيشگيري و کاهش گودي بيش از حد کمر

* در زمان نشستن، کف پا را صاف بر روي زمين قرار دهيد، صندلي خود را تنظيم کنيد و در صورت نياز از يک بالشتک کوچک براي پُر کردن فضاي خالي پشت کمرتان استفاده کنيد.
* وقتي ايستاده ايد، يک پا را


مستقيم روي زمين و ديگري را روي يک پله، چهار پايه و يا هر چيز مشابه، در سطحي کمي بالاتر از پاي ديگر قرار دهيد. اين کار حمايت کمرتان را افزايش خواهد داد.
* بهترين حالت براي خوابيدن، وضعيت صورت و شکم رو به بالا است، در حالي که بالشي زير زانوها قرار گيرد، اما در صورتي که تمايل داريد بر روي شکم بخوابيد حتما بالشي زير شکم خود قرار دهيد.
* توجه داشته باشيد که پوشيدن کفش هاي پاشنه بلند موجب افزايش گودي کمرتان خواهند شد.
* از تقويت عضلات شکم، باسن و کمر غافل نباشيد.

دکتر مجيد ظهرابي – متخصص و جراح مغز و اعصاب و ستون فقرات

[رزیتا]

توصیه‌ های بعد از بهبود دیسک حاد

درد حاد ناشی از دیسک شما خوب شده و حالا به محیط کارتان برگشته ‌اید اما هنوز هم کمردرد و پا درد دارید و به اصطلاح مرده‌ دردهایی وجود دارد که اذیت‌ تان می ‌کند.
حالا برای چاره این مرده درد و بازگشت سلامت به کار و زندگی عادی قبلی ‌تان دو کار را نباید فراموش کنید:
اول، فیزیوتراپی با برنامه
و دوم، آب درمانی یا شنا.


این که چه ‌قدر راه بروید و کارهای‌ تان را مانند گذشته از سر بگیرید، کاملا شخصی است و باید به حرف بدن ‌تان گوش کنید.

* شما باید در ابتدا آرام‌ آرام راه رفتن را آغاز کنید، کمتر بنشینید و نکته مهم این جا است که باید در ابتدا راه رفتن را در آب شروع کنید. ارتفاع آب کمی از کمر بلندتر باشد و آب نباید سرد یا گرم باشد(دمای آب حتما باید ولرم باشد) و بعد از چند جلسه راه رفتن در آب، باید شنا کردن را شروع کنید.
* بهترین شنا برای شما کرال سینه یا پشت است. هرگز و هیچ‌ وقت شنای قورباغه نکنید.
* حتی بعد از این که پیاده ‌روی در آب را چند جلسه انجام دادید، از راه رفتن در خشکی در مسیرهای ناهموار و سنگلاخ و یا سطوح شیب‌ دار بپرهیزید.
* از پله‌ ها بالا و پایین نروید و از توالت فرنگی استفاده نمایید.
* ترجیحا باید پوشش شال مانندی دور کمرتان باشد تا در معرض هوای خنک قرار نگیرید.

* باید مدام به خودتان یادآور شوید اگر در برگشت به زندگی عادی و معمولی با مشکل جدی مواجه نشده ‌ام، کار حمله دیسکی حاد تمام نشده است و این اولین هشدار است که امکان عود در صورت رعایت نکردن اصول درست نشستن، خوابیدن، راه رفتن و... وجود دارد، بنابراین اگر باز هم کمردرد و پا درد به سراغ‌ تان آمد اما پای شما لاغر نشده بود و قادر بودید روی پنجه و پاشنه راه بروید و از پله‌ ها به خوبی بالا بروید(پله ‌ها را تک‌ تک و آرام بالا و پایین کنید)، دیگر نکته ‌ای نمی‌ ماند و با رعایت اصول یاد شده و پوشیدن کفش ‌های مناسب که بتواند از کمر درد جلوگیری کند، می ‌توانید با تکیه بر

آب درمانی(برای همیشه در زندگی ‌تان هفته‌ ای دو روز در آب راه می ‌روید و ورزش ‌های تقویت عضلات مجاور مهره‌ ها را انجام می ‌دهید) عادی زندگی کنید.

* در مورد پوشیدن کفش مناسب باید گفت که کفش خانم‌ ها باید 3 تا 5 سانتی ‌متر پاشنه و آقایان حداکثر 3 سانتی‌ متر پاشنه داشته باشد. گاهی لازم است از کفش


طبی یا کفه‌ های طبی استفاده کنید که بدن شما را مانند یک ماشین که چرخ‌ های بالانس دارد، تنظیم کند و در حرکت درد نداشته باشید.

* اگر شما پس از راه رفتن در آب یا انجام فیزیوتراپی حس می‌ کنید گزگز و مورمور در پاهای ‌تان به وجود آمده و یا بدون کمک دست قادر نیستید روی پنجه و پاشنه راه بروید، باید بلافاصله با پزشک مشورت کنید چون جدی نگرفتن همین دیسک ساده می ‌تواند عوارض غیر قابل پیش ‌بینی بدهد.

* لاغری پاها یک علامت جدی است و در صورت لاغری پا در بیماران دیسکی باید مراجعه به پزشک صورت گیرد.

* به درد و علایم خود اهمیت دهید. لجاجت نکنید. هشدار می ‌دهم فلجی ناشی از دیسک معمولا برگشت ‌ناپذیر است.

دکتر مسعود خدیوی - جراح و متخصص مغز و اعصاب
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران

[رزیتا]

دیسک های معیوب!

"آخ دیسک کمر گرفتم!" این جمله ی بسیار شایعی است که بیماران مبتلا به کمر‌درد، فراوان آن را استفاده می ‌کنند. هر انسان معمولا 26 مهره در ستون فقرات خود دارد. مهره‌ ها به وسیله ی صفحات انعطاف ‌پذیری به نام دیسک بین مهره‌ای از یکدیگر جدا می ‌شوند.
در واقع وجود دیسک کمر بیماری


محسوب نمی ‌شود؛ اما اگر به دلیلی دیسک از قسمت عقبی خود دچار بیرون ‌زدگی یا فتق شود، این قسمت بیرون‌ زده روی نخاع یا رشته‌ های نخاع، فشار وارد می‌ کند و سبب بروز درد در ناحیه کمر با انتشار به پاها می ‌شود.
در گویش عامیانه به اصطلاح به این بیماری "دیسک کمر" می‌ گویند که البته اصطلاح درست آن " فتق دیسک کمری" است.
چرا آسیب؟

از حدود 15 سالگی به بعد دیسک بین مهره‌ای دچار تغییراتی می ‌شود. این تغییرات شامل کاهش میزان آب موجود در دیسک و کاهش انعطاف‌ پذیری آن ها است. البته این تغییرات در برخی افراد زودتر بروز می ‌کند و در برخی دیرتر دیده می‌ شود. در صورت وارد آمدن فشار نامناسب به دیسک فرسوده، قسمت پشتی دیسک دچار فتق یا بیرون ‌زدگی می ‌شود.
ضعیف‌ شدن‌ و پارگی‌ بافت‌ دیسک‌، باعث‌ وارد آمدن‌ فشار به‌ رشته‌ های‌ عصبی‌ عبوری‌ از درون‌ کانال‌ ستون‌ فقرات‌ می ‌شود.
از هم ‌‌گسیختگی‌ بافت‌ دیسکی‌ می ‌تواند در اثر آسیب‌ ناگهانی‌ یا استرس‌ مزمن‌ مثلا به‌ علت‌ چاقی یا بلند کردن‌ مداوم‌ اشیای‌ سنگین‌ ، به‌ وجود ‌آید.
فتق صفحه مهره‌ای می ‌تواند ناشی از خم شدن از کمر بدون جمع کردن زانوها و اجرای حرکات چرخشی ‌باشد.
دیسک ‌های‌ بین‌ مهره‌های‌ گردن‌ یا کمر بیشتر از سایر جاهای‌ ستون‌ فقرات‌ دچار این‌ مشکل‌ می ‌شوند. مهره‌ های ناحیه ی سینه‌ ای کمترین مشکل را در این خصوص دارند.

علائم بیماری

درد، شایع‌ ترین علامت بیرون‌ زدن‌ دیسک‌ بین‌ مهره‌ای‌ است.
گرفتگی عضلات، تشدید درد بر اثر کشیدگی و فشار از علائم دیگر این


بیماری است. بسته به این ‌که دیسک کدام مهره ‌ها دچار مشکل شده باشد علائم عصبی متفاوتی را شاهد هستیم.
به عنوان مثال آسیب در نواحی کمر می ‌تواند موجب بی‌ حسی پاها، حتی از دست‌ دادن‌ اختیار ادرار و مدفوع یا فلج و تحلیل‌ رفتن‌ و ضعف‌ عضلات‌ شود.
همچنین بیمار از ناحیه زانو به پایین علائمی نظیر درد، بی ‌حسی، گزگز و مورمور، احساس سردی یا گرمی، گرفتگی مکرر عضلانی، ضعف یا لاغر شدن را تجربه می‌ کند.
بیماری که دچار دیسک کمری است نمی ‌تواند به راحتی خم شود و هنگام خم شدن احساس می ‌کند که رگی در پشت زانویش کشیدگی پیدا می ‌کند.
درد بیمار با سرفه کردن تشدید می‌ شود. گاهی بیماران فقط از وجود گزگز و مور مور یا ضعف یا درد در ناحیه ساق، مچ پا یا انگشتان پای خود شاکی هستند و کمر آن ها اصلا درد ندارد. برای بیشتر این بیماران پذیرش این‌ که مشکلات آن ها به علت وجود بیماری در ناحیه کمر است، خیلی سخت است.
در مهره‌ های گردنی این علائم به صورت ضعف‌، بی ‌حسی‌، یا تحلیل‌ رفتن‌ عضلات‌ دست‌ دیده می ‌شود. علایمی نظیر گزگز و مورمور، بی ‌حسی، سرد یا گرم شدن، احساس ضعف و درد در ناحیه ساعد، کف دست و انگشتان نیز ممکن است رخ دهد.
درمان

در مرحله حاد بیماری توصیه می ‌شود حداقل‌ 2 ‌هفته‌ در رختخواب‌ استراحت‌ کنید. فعالیت‌ های‌ طبیعی‌ خود را با رو به‌ بهبود گذاشتن‌ علائم‌ مجددا آغاز کنید. توجه داشته باشید که استراحت‌ طولانی ‌مدت‌ در رختخواب‌ به‌ هیچ‌ عنوان‌ توصیه‌ نمی ‌شود.
در 72 ساعت‌ اول‌ کیسه ی‌ یخ‌ روی‌ ناحیه‌ دردناک‌ قرار می ‌دهند.
فیزیوتراپی برای‌ تقویت‌ عضلات، شامل‌ اجرای نرمش‌ های انبساطی پیشرونده عضلانی و سایر روش‌ های کاهش تنش نیز توصیه می ‌شود.
به‌ کارگیری حرارت موضعی شامل استفاده از لامپ‌ گرمایی‌، دوش‌ یا حمام‌ آب‌ داغ‌، کمپرس‌ آب‌ داغ‌، یا صفحات‌ گرم ‌کننده‌ برای‌ تخفیف‌ درد توصیه می ‌شود.
ممکن است پزشک اقدام به تجویز داروهای‌ ضدالتهابی‌ غیراستروئیدی‌ برای‌ کاهش‌ التهاب‌ اطراف‌ پارگی‌ دیسک‌ کند، گاهی هم شل ‌کننده عضلانی مثل‌ دیازپام یا متوکاربامول تجویز می ‌شود. در برخی موارد نیز برای کاهش التهاب کورتون تجویز می‌ شود. در بسیاری‌ از موارد، با این اقدامات، بیمار بهبود می ‌یابد.
اما اگر این اقدامات موثر نباشد آن‌ گاه انجام‌ عمل‌ جراحی‌ برای‌ آزاد ساختن‌ رشته‌ های‌ عصب‌ از فشار وارده‌ به‌ آن ها ضرورت پیدا می ‌کند.
دکتر علی ‌اخوان – جام جم

[رزیتا]

حرکاتي براي کاهش بيرون زدگي ديسک

فتق ديسک( lumbar disk herniation ) به بيرون ‌زدگي ديسک ‌هاي بين مهره ‌اي از محل طبيعي خود گفته مي ‌شود. ديسک ‌ها مانند بالشتک ‌هاي ضربه‌ گير در بين مهره‌ هاي ستون فقرات قرار مي ‌گيرند. وقتي ديسکي دچار بيرون


‌زدگي شود مي ‌تواند به اعصاب اطراف خودش فشار وارد کند و باعث درد شديد شود. سقوط، تصادفات، وارد شدن کشش مداوم به کمر، بلند کردن اجسام سنگين يا چرخش ناگهاني کمر همگي مي‌ توانند باعث بيرون‌ زدگي ديسک شوند.
البته گاهي اوقات بدون آن که هيچ آسيبي به ستوان فقرات وارد شود، ديسک دچار بيرون ‌زدگي مي‌ شود. بيرون زدگي ديسک کمر باعث کمردرد، بي ‌حسي، درد و سوزن سوزن شدن پاها و اختلال در دفع ادرار و مدفوع مي ‌شود. بيرون ‌زدگي ديسک گردن هم با اين که درد کمتري دارد ولي مي ‌تواند باعث بي ‌حسي و گزگز در دست‌ ها شود يا ايجاد مشکلاتي در حرکت گردن نمايد. حرکات زير جهت بازتواني فتق ديسک توصيه مي ‌شوند.

حرکت اول:

به يک سمت دراز بکشيد طوري که پاها، لگن و شانه‌ ي شما در يک امتداد قرار گيرند. به ساعد خود تکيه کرده و خود را از زمين بلند کنيد، در اين حالت آرنج شما بايد

درست در زير شانه قرار گيرد.
سعي کنيد 15 ثانيه در همين وضعيت باقي بمانيد و سپس به آرامي به وضعيت اول برگرديد.
اين حرکت را در طرف مقابل نيز تکرار کنيد و سعي کنيد به مرور زمان بالا ماندن را تا يک دقيقه افزايش دهيد.

حرکت دوم:

به پشت بخوابيد طوري که هر دو زانوي شما خم باشند و مچ يکي از پاهاي خود را روي زانوي پاي ديگر قرار دهيد. ران پايي که پايين قرار گرفته را با دست بگيريد و زانوي

همين پا را به سينه نزديک کنيد.
در اين حالت بايد در ناحيه باسن احساس کشش کنيد.
15 تا 30 ثانيه به همين وضعيت بمانيد.
اين حرکت را 3 بار تکرار کنيد.

حرکت سوم:

ابتدا براي مدت 5 دقيقه روي شکم بخوابيد. اگر براي تان دشوار است مي ‌توانيد يک بالش زير شکم خود قرار دهيد. اين کار باعث مي‌ شود درد کمر يا پاي شما برطرف شود.

وقتي توانستيد بدون بالش 5 دقيقه به شکم بخوابيد مي‌ توانيد مراحل بعدي را دنبال کنيد.
پس از آن که 5 دقيقه به شکم دراز کشيديد، براي 5 دقيقه ديگر در حالت درازکش به روي ساعدهاي خود تکيه کنيد. سپس مجددا براي يک دقيقه به حالت درازکش قرار بگيريد. بعد کف دست ‌ها را به زمين فشار داده و آرنج را باز و سعي کنيد تنه ي خود را از زمين بلند کنيد. دقت کنيد که استخوان لگن نبايد از زمين بلند شود. فقط براي يک ثانيه در اين حالت بمانيد و دوباره تنه خود را روي زمين قرار دهيد. در طول اين حرکت نبايد در پاهاي خود دردي را احساس کنيد ولي احساس درد در کمر طبيعي است.
اين حرکت را 10 بار تکرار کنيد.

حرکت چهارم:


به حالت چهار دست و پا قرار بگيريد. عضلات شکم خود را منقبض کنيد و در همين حالت يکي از دست‌ ها و پاي مخالف را به طور همزمان از زمين بلند کنيد.

اين موقعيت را براي 5 ثانيه حفظ و حرکت را با دست و پاي مخالف هم تکرار کنيد.

اين حرکت را 10 بار تکرار کنيد.

آرش‌‌‌ تاج – جام جم

[رزیتا]

سياتيک چيست؟
Sciatica

سياتيک واژه‌اي است که به درد قسمت‌ تحتاني کمر با انتشار به باسن، ران و قسمت پاييني پا اطلاق مي ‌شود. اين درد اغلب با کرختي يا ضعف پاها همراه است....
اين درد ممکن است ناگهاني ايجاد شده و از چند روز تا چند هفته ادامه پيدا کند.



سياتيک به دلايل مختلفي که منجر به فشار يا آسيب به اعصابي که از کانال نخاعي (فضايي که در آن طناب نخاعي عبور مي ‌کند) خارج مي ‌شوند، ايجاد مي شود.
در منطقه ‌اي در بخش تحتاني کمر رشته‌ هاي عصبي انتهاي نخاعي کنار هم قرار گرفته و عصب سياتيک را تشکيل مي ‌دهند. افرادي که مبتلا به سياتيک هستند معمولا بين 30 تا 50 سال سن دارند. تقريبا 80 تا 90 دردصد از افرادي که سياتيک دارند بدون هيچ مداخله جراحي بهبود پيدا مي‌ کنند.
دلايل بيماري

* اکثر سياتيک ‌ها زماني رخ مي ‌دهند که مرکز ژله مانند ديسک بين مهره‌‌اي به داخل يا بخش مياني ديسک برآمدگي پيدا مي‌ کنند. اين حالت که نام فتق خوانده مي ‌شود، سبب ايجاد فشار به اعصاب قسمت انتهايي کمر يعني جايي مي‌ شود که شاخه ‌اي از طناب نخاعي در آن وجود دارد و يا سبب وارد آمدن فشار به خود اعصاب سياتيک مي ‌شود.


ساير دلايل سياتيک عبارت‌ هستند از:
* آرتريت تخريب ‌کننده به دنبال ساييدگي يا آسيب استخوان‌ هاي مهره‌ اي. اين موضوع مي ‌تواند سبب تنگي نخاع (تنگي کانال نخاعي) شده، که ممکن است اعصابي را که در کانال نخاعي هستند تحت فشار قرار دهد.
* مشکلات عروقي به دنبال ناهنجاري‌ هاي عروق خوني در داخل و اطراف کانال نخاعي.
* به ندرت، وجود تومور در داخل کانال نخاعي، يا تومور مننژ(پرده اطراف طناب نخاعي)، يا در فضاي بين مهره‌ها و طناب نخاعي. رشد تومور ممکن است سبب فشار به طناب نخاعي و اعصابي شود که از آن خارج مي ‌شود.
* ساير دلايل مثل ضربه، عفونت و التهاب هم مي ‌تواند بافت‌ هاي عصبي را تحت تاثير قرار دهد.

تشخيص

شرح حال کامل به همراه معاينه جسمي براي تعيين موقعيت و منشا اعصاب ملتهب شده ضروري است.
* عکسبرداري با اشعه X ندرتا لازم است چرا که عکسبرداري نمي ‌تواند فتق را مشخص کند. عکسبرداري با اشعه X مي‌ تواند


بيماري اسپونديلوزيس، ديسک‌ هاي تنگ شده يا بيرون زدگي‌ هايي را مشخص کند که ممکن است نشان‌ دهنده تومور نخاعي باشد.


ساير آزمون ‌هاي تشخيص عبارت هستند از:
* تصويربرداري به روش MRI، که تصاويري ايجاد مي ‌کند که مي ‌توان ديسک‌ هاي بين‌ مهره‌اي، رباط‌ ها و عضلات را همانند تومورها مشاهده نمود.
* تصاوير CT اسکن از نخاعي که در آن با استفاده از تزريق ماده حاجب به داخل نخاع، مي ‌توان طناب نخاعي و اعصاب را مشاهده نمود.
درمان

* تسکين درد توسط داروهاي بدون نسخه مثل داروهاي ضدالتهاب غيراستروئيدي(مانند بروفن). گاهي يک پزشک ممکن است داروهاي استروئيدي را براي رفع درد تجويز يا تزريق کند تا التهابي که همراه با سياتيک ايجاد شده است کاهش پيدا کند.
* فيزيوتراپي براي تسکين درد و اصلاح مشکلات وضعيتي که سبب تشديد درد مي ‌شوند.
* جراحي زماني انجام مي ‌شود که درمان هاي دارويي و فيزيوتراپي سبب بهبود و يا تسکين علايم نشود و يا در صورتي که مشکلاتي نظير بي اختياري ادرار و مدفوع ايجاد شود.
ترجمه: مژگان کريمي
نوين پزشکي

[رزیتا]

ستون فقراتی سالم داشته باشید

هر ساله کمردرد، گریبان گیر میلیون ها نفر در جهان می شود، در نتیجه سطح کیفی زندگی بسیاری از افراد را کاهش می دهد، بسیاری از تفریحات را محدود می کند،‌ روزهای کاری را به هدر می دهد (با استراحت در منزل) و انجام فعالیت های تفریحی – ورزشی را با مشکل مواجه می کند.
با این همه، در این زمینه امیدهای تازه ای نیز وجود دارد.


با چند اقدام ساده، همه ما می توانیم سلامتی ستون مهره ها و گردن خود را افزایش داده و احتمال بروز مشکلات را در آینده به حداقل برسانیم.
از شما می خواهیم تا 5 نکته زیر را در مورد حفظ سلامتی ستون فقرات بخوانید و امیدواریم که آن ها را در زندگی روزانه خود به کار برید.
مطمئن باشید که از انجام این کارها، هیچ گاه پشیمان نخواهید شد.

1- سبک و درست بلند کنید.


همه ما روزانه فشارهای شدیدی را در اثر انجام غلط کارها، به ستون مهره های خود وارد می کنیم که از سوار شدن به اتومبیل گرفته تا بلند کردن کودکان، قراردادن خریدهای روزانه در صندوق عقب ماشین و یا کندن علف های هرز درون حیاط است.
در واقع کمر شما روزانه، حملات بسیاری را تحمل می کند. هرگاه شما اشیاء سنگینی را بلند می کنید و یا اجسام را به صورت نادرست بلند می کنید، ستون مهره های خود را در معرض آسیب قرار می دهید.
برای به حداقل رساندن احتمال بروز آسیب به واسطه بلند کردن اشیاء، نکات ساده زیر را دنبال کنید:

* اگر جسمی بسیار سنگین است آن را به تنهایی بلند نکنید و‌ از کسی کمک بخواهید.
* هرگز با بازوها صاف و رو به جلو، چیزی را بلند نکنید. همیشه در هنگام بلند کردن جسم، به آن نزدیک شوید تا آرنج شما خم شود.
* هنگام بالا بردن یا پایین آوردن یک

شیئ، لگن و زانوی خود را خم کنید و سعی کنید پشت شما صاف باقی بماند. به این حالت(power position) می گویند.
* هنگام بلند کردن یک شیئ ، هرگز بر روی آن قوز نکنید، بلکه پاهای خود را از ناحیه ی زانو خم کنید و بنشینید، سپس جسم را بلند کنید.
* هنگام بلند کردن یک شیئ، به آرامی این کار را انجام دهید و از انجام حرکات تند و سریع پرهیز کنید.
2- وضعیت ایستادن صحیح می تواند به ستون مهره های شما کمک کند.


ایستادن غلط می تواند به ستون مهره ها آسیب بزند. غوز کردن، موجب وارد آمدن فشار غیرطبیعی به ستون مهره ها و ایجاد کمردرد و احساس خستگی شود.
پس اگر می خواهید ستون مهره های شما سالم باشد و بهتر به نظر آید، از نکات زیر برای یک وضعیت قرار گیری صحیح پیروی کنید:
* مستقیم بایستید: استخوان های شانه ی خود را عقب و پایین نگه دارید. سعی کنید حالت قرارگیری صحیح خود را بیابید. ماهیچه های شکمی خود را منقبض کنید. به گونه ای بایستید که زانوهایتان صاف باشند، ولی سفت نشده باشند.
* سر خود را صاف و بالا نگه دارید.

3- درست و صحیح کار کنید.


بسیاری از ما، ساعات کاری خود را پشت یک دستگاه کامپیوتر می گذرانیم. اگر میز و صندلی کامپیوتر، به طور غیرعلمی طراحی شده باشند، موجب وارد آمدن فشار زیادی به کمر و گردن شما می شوند.



اگر شما روزهای کاری تان را با سردرد یا کمردرد به پایان می رسانید، لطفا به توصیه های زیر عمل کنید:
* آیا به راحتی با کامپیوتر کار می کنید؟
* کمر شما باید توسط پشتی صندلی به خوبی حمایت شود و صندلی زانو یا کمر را نزند.
* پاهای خود را روی زمین قرار دهید، طوری که زاویه ی پشت زانوهایتان از 90 درجه بیشتر باشد.
* مانیتور کامپیوتر شما باید مستقیما جلوی چشم های شما باشد و شما را مجبور به خم شدن به جلو، عقب یا کنار نکند.
* هنگام صحبت کردن با تلفن، صاف بنشینید. هرگز گوشی تلفن را بین گوش و شانه خود قرار ندهید، زیرا این کار می تواند موجب گردن درد یا سایر مشکلات گردنی شود.

4- تحرک بدنی داشته باشید.


تمرینات ورزشی نقش بسیار مهمی را در حفظ سلامت کمر دارند. حتی انجام چند دقیقه ورزش روزانه می تواند کمک زیادی به کمر و گردن شما کند. می توانید تحت نظر پزشک یا مربی تمرینات ورزشی، یک برنامه روزانه ورزشی که شامل حرکات کششی، تقویتی و هوازی (‌ایروبیک)‌است را تنظیم کنید.

5- به شکل صحیحی بخوابید.


اکثر افراد یک سوم از زندگی خود را در رختخواب می گذرانند. یک تشک غیر استاندارد یا یک حالت خوابیدن اشتباه، می تواند باعث بروز کمردرد شود.
وضعیت صحیح خوابیدن را برای شما می گوییم:
* به پهلو بخوابید و زانوهای خود را خم کنید و یک بالش در بین پاها و یک بالش در روبروی تان (حالت بغل کرده)‌ قرار دهید. اگر عادت دارید به پشت بخوابید، برای راحتی کمر، یک بالش زیر زانوهای خود قرار دهید.
* از خوابیدن طاق باز، به گونه ای که سر شما به یک طرف قرار گرفته باشد، یا از خوابیدن بر روی یک بالش بزرگ جدا خودداری کنید.
* سعی کنید بالش تان نه خیلی کوتاه و نه خیلی بلند باشد، طوری که ستون مهره های شما صاف قرار بگیرد.
* رختخواب های نرم ، خیلی کم حالت بدن را حفظ می کنند، از طرفی رختخواب بسیار سفت نیز فشارهای شدیدی را به بدن شما وارد می کند و موجب درد نواحی استخوانی بدن شما می شود.
* تشک خود را به طور مرتب پشت و رو کنید، حتی می توانید از یک روکش اضافه استفاده نمایید تا مناسب تر شود.

دکتر گنجویان (با تلخیص و تغییر

[رزیتا]

وقتي ستون فقرات به ستوه مي‌آيد

كارهاي روزانه ما مي‌تواند روي ستون فقرات اثرات منفي داشته باشد، مثلا يك كارگر در محل كار خود با انجام غلط حركات مي تواند به ستون فقرات خود صدمه بزند.
اين صدمه مي تواند با يك حركت ناگهاني با فشار زياد ايجاد شود، مانند بلند كردن ناگهاني يك جسم سنگين از روي زمين، يا مي‌تواند در اثر تکرار حركات غلط و با فشار كم روي ستون فقرات، به مرور زمان ايجاد شود.

هميشه درد يك علامت خطر است و بايد به آن توجه كرد.
درد ستون فقرات نشانه به ستوه آمدن ستون فقرات از كارهاي غلط شماست.
اكنون بايد ياد بگيريم چگونه كارهاي روزانه خود را به طور صحيح انجام دهيم تا كمترين فشار را به ستون فقرات وارد کنيم.

جلوگيري از صدمه كمر با انجام حركات مناسب

براي در امان بودن از صدمات كمر، بايد خطرزايي هر فعاليت را با به‌كارگيري اصول ساده ي زير به حداقل برسانيم:
1- هيچ‌گاه خميده راه نرويد. زماني كه ايستاده يا نشسته‌ايد، انحناي پايين كمر را به حالت طبيعي خود نگه داريد.

2 - براي بلند كردن يا برداشتن اجسام از روي زمين هرگز كمر خود را خم نکنيد، بلكه زانوها را خم کنيد و آن جسم را از زمين بلند كنيد. با اين كار مركز ثقل بدن از ناحيه كمر به آرنج انتقال مي‌يابد و با برداشتن جسم، كمترين فشار به ستون فقرات تحميل مي‌گردد.
3 - وقتي مي‌خواهيد باري را حمل كنيد، بار را به بدن خود نزديك كنيد. در صورتي كه مجبوريد باري را در يك


سمت خود به وسيله دست حمل نماييد، سعي كنيد چرخشي روي ستون فقرات ايجاد نكنيد.
4 - براي مدت طولاني در يك وضعيت ننشينيد، به خصوص رانندگان و كارمندان پشت ميزنشين بهتر است پس از مدتي كار كردن، 12 دقيقه راه بروند و دوباره به كار مشغول شوند.
در هنگام نشستن سعي کنيد قوس كمر در حد مطلوب حفظ شود و از خم شدن روي فرمان اتومبيل يا ميز كار خودداري نماييد.
5 - حتي‌الامكان سعي کنيد از تشك‌هاي طبي مناسب براي خوابيدن استفاده نماييد، طوري كه كمر در حالت صاف باقي بماند.
6 - زماني كه مي‌خواهيد داخل خودرو برويد، ابتدا روي صندلي بنشينيد و سپس پاها را به داخل خودرو ببريد. صندلي خودرو را طوري تنظيم كنيد كه زانوها بالاتر از لگن قرار بگيرند. فاصله صندلي طوري تنظيم شود كه زاويه آرنج در هنگام گرفتن فرمان كمي بيشتر از 90 درجه باشد. هنگامي كه مجبوريد براي زمان طولاني رانندگي كنيد، بهتر است هر 2 ساعت يك بار توقف كرده و از اتومبيل پياده شويد و چند قدمي راه برويد و حركات كششي انجام دهيد.
7 - براي قرار دادن اشيا در قفسه‌ها بهتر است كه اشياي سبك در قفسه‌هاي پايين و اشياي سنگين در قفسه‌هاي بالايي قرار گيرند تا فشار كمتري بر ناحيه كمر وارد شود. براي گذاشتن اشياي سنگين در قفسه‌هاي بالا يا برداشتن آنها، روي پنجه‌هاي پاهايتان بلند نشويد، بلكه از يك چهارپايه استفاده كنيد.
8 - براي ورزش كردن، ابتدا از حركات كششي سبک شروع نماييد و بدن خود را گرم کنيد. سپس ورزش‌هاي سنگين را انجام دهيد.

روش‌هاي درماني دردهاي ناحيه ستون‌‌فقرات

درمان دردهاي ستون فقرات شامل درمان‌هاي دارويي، فيزيكي و جراحي مي‌شود.
درمان‌هاي دارويي
درمان‌هاي دارويي شامل داروي اختصاصي بر اساس نوع بيماري و در صورت لزوم تجويز مسكن جهت کاهش درد است.


هدف اصلي در درمان‌هاي دارويي، درمان علت بيماري است و چنانچه علت بيماري قابل درمان نبوده، يا جزو علل مكانيكي كمردرد باشد، مي توان به طور موقتي داروي مسکن تجويز نمود، ولي انجام درمان هاي فيزيكي مانند فيزيوتراپي حتما ضروري است.
درمان هاي فيزيکي كمردرد
درمان‌هاي فيزيكي تنوع زيادي دارند و از قديمي‌ترين روش‌هاي درماني كمردرد تا متدهاي جديد درماني در اين گروه جاي مي‌گيرند.


برخي از روش‌هاي فيزيوتراپي در درمان كمردرد عبارتند از:
حرارت‌درماني: گرم كردن يا سرد كردن عضو دردناك جهت كنترل درد از ديرباز استفاده مي‌شده است. گرمادرماني امروزه به دو صورت سطحي (براي پوست) و عمقي (براي مفاصل يا عضلات) توسط دستگاه‌هاي پيشرفته فيزيوتراپي انجام مي‌شود.

الكتريسيته‌درماني: طول موج و فركانس‌هاي خاصي از جريان برق براي كنترل درد، ترميم زخم، تقويت عضلات و بسياري موارد ديگر به کار مي رود و امروزه دستگاه‌هاي پيشرفته الكتريكي به اين منظور طراحي شده است.

ليزردرماني: استفاده از ليزرهاي كم‌توان نظير ليزر آرگون هليم و ياقوت با هدف كاهش درد، افزايش روند ترميم زخم، كاهش التهاب و بسياري از موارد ديگر موثر بوده و امروزه توسط فيزيوتراپيست‌ها استفاده مي‌شود.

آب‌درماني: شامل يك سري حركات ورزشي در داخل آب مي‌باشد و از آنجايي‌كه در اين وضعيت بيمار درد كمر را كمتر احساس مي‌كند، بسيار مفيد است. البته اين روش بعد از برطرف شدن مرحله ي حاد كمردرد توصيه مي‌شود.

تمرينات ورزشي: يكي از مفيدترين روش‌هاي درماني درد است. ورزش‌درماني بايد توسط پزشك متخصص پس از معاينه بيمار و معين كردن علت درد بيمار تجويز شود. ورزش‌ها تنوع زيادي دارند و بسته به محل و علت درد و وضعيت ستون فقرات نوع خاصي از ورزش توصيه مي شود.

هميشه درد يك علامت خطر است و بايد به آن توجه كرد.

درمان‌هاي ارتوپدي: درمان‌هاي ارتوپدي فني شامل استفاده از يك سري ابزارهاي كمكي است كه توسط كارشناس ارتوپد فني جهت بيمار ساخته مي‌شود، مانند كرست‌هاي ستون فقرات (كرست‌هاي كمر و گردن) كه به طور شايع استفاده مي‌شوند.
اين وسايل مي‌توانند به طور موقت در كاهش درد و گرفتگي عضلات مفيد باشند، ولي استفاده طولاني‌مدت و مستمر از آنها مضر است و سبب آتروفي (لاغر شدن) عضلات شده و پس از مدتي نتيجه ي معكوس مي‌دهد.
جراحي‌‌، ايستگاه آخر درمان
دردهاي ناحيه ستون فقرات معمولا‌ با درمان هاي دارويي و فيزيكي بهبود مي يابند، ولي به عنوان آخرين راه و آن هم در شرايط خاص مي توان از جراحي استفاده كرد.
امروزه در مورد ديسك كمري فقط در 5 تا 15 درصد موارد جراحي توصيه مي‌شود و آن هم در صورتي است كه درد بيمار با استراحت كاهش نيابد و به دارو جواب ندهد، يا بيماري فرد طوري پيشرفت نمايد كه منجر به فلج اندام، يا كاهش حس، يا احتمال بي اختياري دفع ادرار و مدفوع گردد. در مواردي مثل شكستگي يا چسبندگي مهره‌ها، وجود توده چركي در اطراف ستون فقرات يا وجود تومورهاي نخاع، عمل جراحي توصيه مي‌شود و در غير اين موارد انجام جراحي در ستون فقرات قابل توصيه نمي‌باشد.
براي حفظ سلامتي ستون فقرات بهترين راه، رعايت نكات گفته شده در بالا براي پيشگيري از ابتلا به كمردرد مي‌باشد، ولي در صورت ابتلا به اين دردها سعي كنيد تحت نظر پزشک بهترين راه درماني را كه با شرايط شما سازگار است انتخاب كنيد تا در كمترين فرصت بهبود يابيد و دچار عوارض ناگوار نشويد.
دكتر رامين خطيب‌شهيدي