امروز در تاریخ

**SonBol** · #1 01-05-2008

15 دي ماه هجري خورشيدي

اتوبوسهاي بنز آلماني و مسئله اتوبوسراني شهري تهران از چنين روزي در سال 1332 (15 ديماه) خطوط اتوبوسراني تهران تغيير قيافه دادند و داراي بليت ژتوني (پولك فلزي) ، باجه بليت فروشي و اتوبوس مرسدس بنز شدند كه دولت وقت از آلمان وارد كرده بود. به علاوه، خطوط اتوبوسراني تغيير شماره داده و بر حسب شمالي ـ جنوبي و شرقي ـ غربي بودن مسير، رديف بندي شده بودند. قبلا هر اتوبوس و يا هر چند اتوبوس متعلق به يك فرد حقيقي بود و نظم و ترتيب وجود نداشت و طرز كار، دلبخواهي بود. از مسافران پول نقد(يك قران) دريافت مي شد كه خرد كردن پول، وقت گير بود. رانندگان بر سر مسافر و پر كردن اتوبوس با هم مسابقه سرعت مي گذاشتند كه گاهي منجر به مرافعه و كتك كاري و يا تصادف مي شد. اتوبوسها غالبا قراضه بودند و ضمن راه از كار مي افتادند و مردم سرگردان مي شدند و ....
در زمان حكومت دكتر مصدق براي حل اين مسئله ديرپاي تهران، طرحي به مجلس داده شد كه بر پايه آن در تهران يك شركت واحد اتوبوسراني تشكيل شود كه 51 در صد سهامش متعلق به شهرداري باشد و 49 درصد ديگر، از آن مالكان اتوبوسهاي موجود؛ كه صاحبان اتوبوسها به حالت اعتراض دست به اعتصاب زدند و در بهارستان جمع شدند و مجلسيان را مجبور به تعليق اجراي طرح كردند كه دولت زاهدي با اين كه برخي از اتوبوسرانان شهري با هدف سوء استفاده هاي بعدي، در براندازي 28 مرداد برضد مصدق شركت كرده بودند طرح را با زور به اجرا درآورد و خريد اتوبوسهاي بنز معروف به «بنز با دماغ» از آلمان و كاغذي كردن بليتها به همين منظور بود.
شرکتهاي متعدد صاحب خطوط بعدا در پرداخت اقساط اتوبوس هاي بنز به دولت،تعلل کردند و اين، فرصت مناسبي به دست دولت داد که از نوروز سال 1336 به بهانه عدم پرداخت اقساط بهاي بنزها از سوي خطوط، اتوبوسراني تهران را به طور كامل در دست بگيرد (دولتي کند) و همانند ساير كشورها به مالكيت شهرداري درآورد و براي اين كه اعتراضي صورت نگيرد، رئيس شهرباني (پليس) را با حفظ سمت، موقتا مدير عامل آن قرار دهد و براي اتوبوسها ايستگاه تابلو دار به وجود آورد و ساعت حركت و توقف در ايستگاه نهايي (آخر خط) معين کند و ... كه تا به امروز به همين صورت باقي مانده است.
در چند سال اول، براي تشويق مردم به استفاده از اتوبوس و نيز حل مسئله ترافيك تهران، از انگلستان اتوبوس دو طبقه وارد و بهاي بليت دانشجويان و كارمندان دولت را « نصفه قيمت» كردند و چون شهرداري از زيان دادن به فرياد درآمد، اتوبوسراني را عملا به صورت بنگاهي غير انتفاعي درآوردند و قرار شد با تثبيت بهاي بليت، دولت زيان آن را از بودجه خود بپردازد و ....

وقايع ابتدای انقلاب و دفاع مقدس در چنين روزي

15/10/59
عمليات نصر در منطقه عمومي سوسنگرد هويزه : مانور و اهداف عمليات ، ابلاغيه رئيس جمهور حاوي تأكيد بر سرعت كار و شرح عمليات شامل پيشرويها و پيروزيهاي ناقص روز اول .

سقوط يك فروند هواپيماي خودي و يك فروند هليكوپتر دشمن در جبهه عمومي اهواز .

پيام رئيس جمهور ( بني صدر ) به امام خميني دربارة عمليات پيروز جاري و پاسخ امام .

سخنان امام خميني در مورد اهميت و رسالت مطبوعات در شرايط حساس كنوني و سرزنش تضعيف كنندگان نظام و انقلاب و كوشش براي حل يا تخفيف بحران سياسي داخلي .

تفسير راديو اسرائيل درباره انزواي ايران : ايران در درگيري با ابرقدرتها ، بخصوص با آمريكا ، به دو بلوك اسلامي عربي و جهان سوم پشت گرمي داشت .

با حمله عراق به ايران ، هر دو پشتيبان را يك جا از دست داده است ، به جز ليبي و سوريه كه خود دچار مشكل بوده و يا منزوي هستند .

راديو صوت الجماهير : شهردارالخليل بر ايستادگي ملت عرب فلسطين در كنار عراق عليه فارسهاي مهاجم تاكيد دارد .

15/10/66
گاري سيك مشاور امنيتي كاخ سفيد در دوران كارتر: اعمال تحريم، ايران را به پشت ميز مذاكره نخواهد كشاند و اين كشور را به زانو در نخواهد آورد.

جيمزبيل رئيس مطالعات بين‌المللي دانشكده ويليام اندماري آمريكا: هرچقدر ايران بيشتر تحت فشار قرار گيرد در ادامه جنگ مصمم‌تر مي‌شود.

**SonBol** · #2 01-05-2008

5 ژانويه ميلاديانگليسي ها شهري را كه خود در آمريكا ساخته بودند به آتش كشيدند پنجم ژانويه سال 1781 در جريان انقلاب استقلال آمريكا، نيروهاي انگلستان شهر ريچموند را در ويرجينيا كه به انقلاب پيوسته بود به آتش كشيدند. اين شهر قبلا به دست مهاجران انگليسي ساخته شده و انگليسي هاي حاكم بر مهاجر نشين ها آن را از افتخارات خود مي دانستند. انگليسي ها قبلا بندر نورفوك (نورفولك) را هم كه دو قرن پيش از آن به دست خودشان ساخته شده بود به همان سبب به توپ بسته و آتش زده بودند. نورفوك از ريچموند 115 كيلومتر فاصله دارد و امروزه بزرگترين پايگاه دريايي ايالات متحده در آن قرار دارد. شهر ريچموند نيز اينك پايتخت ايالت مشترك المنافع ويرجينيا است.

شعارهاي حزب نازي در زمان تاسيس حزب ناسيونال سوسياليست كارگران آلمان (نازي) در اين روز در سال 1919 به رهبري آنتوان داكسلر در شهر مونيخ تاسيس شد كه بعدا هيتلر جاي او را گرفت. شعارهاي اين حزب عبارت بود: تحكيم وطندوستي، تحكيم حاكميت ملي، حمايت از همه ژرمن هاي جهان (آرين ها)، تامين عدالت اقتصادي ــ اجنماعي و كسب سربلندي براي وطن و هموطنان (از طريق پيشرفتهاي علمي، هنري، ادبي، سياسي و اقتصادي).

برخي ديگر از رويدادهاي 5 ژانويه

1809: پيمان داردانل به امضا رسيد كه به موجب آن عثماني متعهد شد كه تنگه ها ( بسفور و داردانل ) را به روي كشتي هاي جنگي خارجي ببندد . هدف انگلستان كه اين پيمان را به عثماني تحميل كرد جلوگيري از ورود كشتي هاي جنگي روسيه به مديترانه بود. قراردادها ي « سور » و « لوزان » بعدا به آن پيمان پايان دادند.
1822: كشور هاي آمريكاي مركزي به مكزيك ملحق شدند و امپراتوري لاتين ( آمريكاي مركزي اسپانيايي زبان و كاتوليك مذهب ) را به وجود آوردند.
1915: در جريان جنگ جهاني اول در يك نبرد يكروزه در « ساري كاميس » كه ميان نيروهاي روسيه و عثماني روي داد به فاصله چند ساعت 77 هزار سرباز عثماني كشته شدند.
1930: مائوتسه تونگ رهبر كمونيستهاي چين اين جمله معروف خود را نوشت : فراموش نكنيد كه يك جرقه صحرايي را آتش مي زند و بوته هاي خشك آن را مي سوزاند.
1951: در پي تصرف مجدد سئول به دست نيروهاي كمونيست ، ترومن در آمريكا حالت فوق العاده اعلام داشت و از همه آمريكاييان خواست كه برضد امپرياليسم كمونيسم بپاخيزند.

**SonBol** · #3 01-05-2008

25 ذيحجه هجري قمري

درگذشت ميرزا نظام الدّين دستغيب شيرازي ازشاعران پرآوازه شيرازي

25 ذي الحجه 1029 - ميرزا نظام الدّين دستغيب شيرازي ازشاعران پرآوازه شيرازي بدرود حيات گفت. وي ازخاندان سادات دستغيب شيرازي بود ازاين رو به نظام دستغيب شهرت يافت. اين شاعرهنرمند، درخوشنويسي و خطاطي نيزچيره دست و توانا بود و بويژه خط نستعليق را زيبا مي‎نوشت. ازنظام دستغيب ديوان شعري بجاي مانده كه بيشتراشعارش درقالب قصيده و درستايش ائمّه اطهار(ع) است.

درگذشت حاج ملا هادي سبزواري عالم، حكيم و فيلسوف پرآوازه ايران

25 ذي الحجه 1289 - حاج ملا هادي سبزواري عالم، حكيم و فيلسوف پرآوازه ايران بدرود حيات گفت. وي درپايان تحصيلات خود درخراسان بويژه درزادگاهش سبزوار به تدريس پرداخت. حاج ملاهادي سبزواري آرا و ديدگاههاي ارزنده‎اي دارد كه هنوزهم مورد توجه علماست. اين فيلسوف بلند پايه همچنين طبعي روان داشت و اشعارش حاوي نكات فلسفي و عرفاني ظريف است. « هِدايةُ المُستَرشِدين و حاشيه براَسفار» ازمشهورترين آثاراين فيلسوف ارزنده ايراني بشمارمي‎روند.

**SonBol** · #4 01-06-2008

16 دي ماه هجري خورشيدي

روزي كه 2 زن حكمران كرمان و فارس شدند
آباقا خان (آباقا آن) ايلخان مغول ايران (پسر هلاكو خان) در اين روز در ژانويه 1270 ميلادي ضمن انتصابات خود، دو زن را حكمران دو ايالت بزرگ ايران كرد؛ آبش خاتون حكمران فارس و تركان خاتون حكمران كرمان شد.
تركان خانون از قراختايي ها و آبش خاتون ازخانواده اتابكان فارس بود. در انتصابات اين روز، مقام صاحبديواني (معادل بزرگ وزير، بدون اختيارات نظامي) به شمس الدين محمد جويني و حكومت اصفهان و اراك به پسر او بهاءالدين داذه شد و عطاملك جويني مولف معروف در سمت خود حكومت بغداد كه از زمان هلاكو خان آن را بر عهده داشت تثبيت گرديده بود.

روزي که بحرين در پارلمان ايران داراي نماينده شد در اجراي اصلاحيه قانون انتخابات ايران، از چنين روزي در دي ماه 1331 بحرين داراي يك نماينده در مجلس شوراي ملي شد. اين قانون در چهارم دي ماه آن سال به تصويب رسيده بود. بحرين كه طبق قانون مصوب، تا اواخر دهه 1340 كه شاه، در مصاحبه اي در هند، درپاسخ به پرسش يك روزنامه نگار (!) ناگهان و به طور غير منتظره با انجام رفراندم و آن هم يكجانبه و تنها در بحرين موافقت كرد، استان چهاردهم ايران به حساب مي آمد.

وقايع ابتدای انقلاب و دفاع مقدس در چنين روزي

16/10/59
گزارش روز دوم عمليات هويزه : پيشروي مجدّد ، توقف و عقبنشيني خودي .

جا ماندن پيشتازاني چون حسين علم الهدي در منطقه

تشريح چگونگي جا ماندن در منطقه و درگيري محاصره شدگان با تانكهاي دشمن از زبان و قلم معدود نجات يافتگان از محاصره .

آمار اوليّه شهداء و مفقودين .

گزارشي از كتاب « جنگ خليج » ( چاپ انگلستان ) دربارة حوادث روز گذشته و امروز عمليات نصر ( هويزه ) .

آتش توپخانه دشمن روي دزفول و آبادان .

چند درگيري و پاكسازي در جبهه شمالي .

گزارش استانداري خوزستان درباره اقدامات عراق براي جبران كمبود نيروي انساني .

گزارش روزنامه الاهرام از خسارتهاي وارد شده به ايران و عراق .

سخنان امام خميني دربارة اختلافات و منشاء آن ، خصائصي كه دولت را مطلوب مردم خواهد كرد ، تأكيد بر انجام تكليف در جنگ بدون ترس از ارعاب دشمن ، در ديدار با نخست وزير و وزيران و نيز سخنان ايشان در ديدار با دانشجويان خارج از كشور و سفرا و كارداران درباره آثار خصلتهاي انقلابي و ساده زيستي در عظيم نشان دادن جمهوري اسلامي به جهانيان .

درگيري در سخنان آيت الله بهشتي در مشهد .

تحليل فرمانده سپاه غرب كشور ( محمد بروجردي ) از جنگ ، آغاز و تداوم آن .

سخنراني صدام و اعلام مواضع در قبال اشغال ايران ، لوازم عقبنشيني ، تداوم جنگ ، هيأتهاي صلح بينالمللي ، خلقهاي ايران و …

بازتاب سخنان صدام : خبرگزاري فرانسه : رئيس جمهور عراق خواسته است . اختلافات دو كشور از راههاي مسالمتآميز حل شود .

راديو بغداد : عراق با وجود پيروزي قاطع ، به شرط آن كه حقوق عراق و كشورهاي عربي ( نظير استرداد سه جزيره ) رعايت شود ، جنگ را متوقف خواهد كرد .

وزير دفاع عراق : ارتش عراق بعد از 4 ماه امروز قدرت بيشتري دارد و توانسته است براي هميشه به شوكت و نقش ايران در منطقه به عنوان ژاندارم خليج فارس خاتمه دهد

پيام سيد محمدباقر حكيم به نيروهاي مسلح عراق : اين جنگ تاكنون چيزي جز هزاران قرباني نداشته است .

شما بايد بنا بر مسئوليت تاريخي خود ملت عراق را از شر طاغوت عراق نجات دهيد و به صفوف مجاهدين مسلمان عراقي بپيونديد .

تلگرام " حركت مردم مسلمان عراق " به مسئولان جمهوري اسلامي ايران .

گزارش و تفسير تاس از حضور نظامي آمريكا در آبهاي منطقه و سخنان كيسينجر و فرمانده نيروي دريائي فرانسه در اين باره .

مقاله تحقيقي و مفصل فارين افرز : موقعيت و مواضع شوروي در جنگ : شوروي از جنگ آگاه بوده امّا مايل يا قادر به جلوگيري از آن نبوده است .

شوروي ميخواهد با تعادل موجود در سياست خود نسبت به ايران و عراق ، در موقع مناسب نقش ميانجي ايفا كند.

ـ تشريح مقدمات شمارش معكوس براي آغاز جنگ ايران و عراق با ذكر دو شكست آمريكا در طبس و كودتاي نوژه.

ـ بررسي علل عدم موفقيت عراق در صحنه هاي عمليات .

تفسير راديو لندن از عمليات هويزه : اجراي عمليات ناشي از فشار سياسي بود ، نه آمادگي نظامي .

گزارش مفصل لوموند از توان لجستيك طرفين درگير در جنگ ، زمينه سازي عراق براي شروع جنگ ، موقعيت بني صدر ، ارتش و جنگ در درگيريهاي سياسي داخلي و نيز دو برداشت متفاوت جناحهاي درگير در مسائل داخلي ايران .

اعلام مواضع سازمان مجاهدين خلق درباره جنگ و انتقاد از محدوديتهاي كه براي شركت مستقل آنان در جنگ وجود داشته است .

16/10/64
هشدار عراق به كشورهاي عربي منطقه خليج فارس كه چنانچه در جنگ تحميلي از عراق حمايت نكنند بغداد امنيت داخلي آنها را در معرض خطر جدي قرار خواهد داد.

درگذشت علي اسفندياري متخلص به نيما يوشيج

16 دي 1338 - علي اسفندياري متخلص به نيما يوشيج ازشاعران نوپردازمعاصرو پدرشعرفارسي با زندگي وداع كرد. اودردهكده يوش مازندران بدنيا آمد. درتهران تحصيلاتش را ادامه داد و زبانهاي فرانسه و عربي راآموخت. نيما به تشويق استادش نظام وفا سرودن شعرراآغازكرد و سرانجام سبكي درشعرايران پديدآورد كه به شعرنو يا شعرنيمايي مشهوراست. مباني و اصول شعري نيما را ازنوشته‎هايش مي‎توان دريافت زيرا او دراغلب آثارمنثورش به شرح آراء خود پرداخته است. ازويژگيهاي شعرنيما بيان عيني شعرو به كارگيري وزن و قافيه به تناسب است. براي نيما وزن تابع زبان شعراست كه ازصورت طبيعي كلام و آهنگ گفتارسرچشمه مي‎گيرد و درخدمت بيان عيني شعردرآمد. اززيباترين آثارنيما يوشيج« قطعه شعرافسانه» را مي‎توان نام برد.

**SonBol** · #5 01-06-2008

6 ژانويه ميلادي

اختراع تلگراف

Samuel Morse

ساموئل مورس Samuel Morse استاد هنر و نقاشي دانشگاه نيويورك ششم ژانويه سال 1838 ميلادي دستگاه تلگرافي را كه ساخته بود و مي توانست هر دقيقه ده كلمه مخابره كند به معرض نمايش گذارد . مخابره با اين دستگاه برپايه فن الكترومغناطيس و قطع و وصل جريان برق بود . هر وصل كوتاه مدت كه ايجاد مغناطيس مي كرد صدا و يا علامت نقطه بود و وصل طولاني تر صداي طولاني تر و خط به وجود مي آورد . وي قبلا در برابر هر حرف الفبا تعدادي از اين نقطه و خط ها را قرار داده بود و يك واژه نامه مورس به وجود آورده بود. فرضا ؛ يك خط و يك نقطه علامت « الف يا إ » ، و از شنيدن صدا ها يا ديدن علامات مي شد كلمه را درك كرد.نام اين الفباي خط و نقطه اي « كد مورس » گذارده شده است.
مورس كه پسر يك كشيش ساكن شهرستان بوستون بود و از « ييل » در رشته هنرهاي زيبا فارغ التحصيل شده بود علاقه وافري به الكتريسته و سياست هم داشت ، ولي خيلي زود در سياست شكست خورد و نه توانست به عضويت شوراي شهر نيويورك در آيد و نه عضو كنگره شود بنابر اين به علاقه ديگر خود الكتريسته پرداخت و در سال 1837 موفق به ساختن دستگاه خانگي تلگراف شد. باطري كه اين دستگاه را تغذيه مي كرد از ظروف متعدد آب اسيد ساخته شده بود.
مورس پس از نمايش دستگاه مخابره علامات كه با كمك يك استاد علوم آن را ساخته بود براي جلب كمك مالي به واشيگتن رفت و با پولي كه از كنگره ( دستگاه مقننه ) آمريكا گرفت به تكميل دستگاه خود پرداخت و در سال 1843 ميان شهرهاي بالتيمور و واشنگتن ارتباط تلگرافي برقرار كرد كه ظرف ده سال اختراع او جهاني شد و همه جا تير هاي تلگراف بالا رفت و ....
مورس كه در 27 آوريل سال 1791 به دنيا آمده بود دوم آوريل 1872 در 80 سالگي از بيماري ذات الريه در نيويورگ درگذشت، ولي تا الفباي مخابراتي مورس زنده است نام او هم باقي است .

نگاهي به برخي از اسناد محرمانه دولت انگلستان در دهه 1970 اسناد محرمانه نخست وزيري انگلستان كه حاوي يادداشتهاي مبادله شده ميان سران دولت وقت و شرح مذاكرات جلسات رسمي است و در نخستين هفته از ژانويه 2005 علني شده اند نشان از عمق كم تصميمات و اطلاعات و سلائق شخصي مي دهد.
براي مثال: در سال 1974 كه انگلستان در بلفاست ( ايرلند شمالي ) با اعتصاب اتحاديه ها و قطع برق رو به رو شده بود، هارولد ويلسون نخست وزير وقت تصميم گرفته بود كه يك زيردريايي اتمي به آنجا بفرستد تا با استفاده از رآكتورهاي آن، جريان برق برقرار شود و دستور حركت به اين زيردريايي هم داده شده بود كه مقامات ديگر مانع شدند و به ويلسون حالي كردند كه رآكتور هاي زيردريايي تنها قادر به تامين چند صد كيلو وات برق است و بلفاست نياز به 360 مگاوات برق دارد. ويلسون سپس تصميم گرفته بود كه به ايرلند شمالي استقلال محدود و يك سال به يك سال دهد ولي به او گفتند كه اگر دولت ايرلند شمالي پس از كسب اين اسبقلال ولو محدود، از مجمع عمومي سازمان ملل تقاضاي عضويت كند و راي لازم را بياورد؛ كنترل آن از دست مي رود و انگلستان در مجمع عمومي سازمان ملل نفوذ چندان ندارد.
در پي انفجار نوامبر 1974 بيرمنگام و قتل 21 تن و جرح 160 نفر ديگر كه كار ايرلندي ها بود، يك عضو كابينه پيشنهاد كرده بود كه در انگلستان كارت شناسايي ملي براي مردم تهيه شود تا از رخنه جلوگيري بعمل آيد و ديگر چنين حوادثي رخ ندهد كه هارولد ويلسون پس از دريافت نظر كارشناسان آن پيشنهاد را كه بي فايده و پر خرج و درد سر ساز تشيص داده شده بود رد كرد. در اين اسناد كه طبق قانون علني شدن پس از 30 سال به آرشيو عمومي داده شده اند آمده است كه پس از كناره گيري ويلسون از نخست وزيري ، كالاهان وزير امور خارجه برجايش نشست ولي مدتها حاضر نمي شد ساختمان محل اقامت وزير خارجه را ترك و به ساختمان نخست وزيري ( شماره 10 داونينگ استريت ) اثاثه كشي كند و دليلش اين بود كه همسرش از زندگي در اين خانه قديمي بدش مي آيد. بالاخره صاحبجمع اموال وزارت امور خارجه با دادن اخطاريه، كالاهان و همسرش را مجبور به تخليه خانه كرد و ....

برخي ديگر از رويدادهاي 6 ژانويه

1412: ژاندارك در« دومرمي» در منطقه ارلئان فرانسه به دنيا آمد.
1535: شهر ليما ( پرو ) توسط فرانسيسكو پيزارو از عوامل استعمار اسپانيا در قاره امريكا ساخته شد.
1900: بوئر هاي افريقاي جنوبي به پايگاه نيروهاي استعمارگر انگلستان در «ليدي اسميت » شبيخون زدند و بيش از يك هزار انگليسي را كشته و يا زخمي ساختند.
1912: نيروهاي ايالات متحده در كشور هندوراس پياده شدند و آنجا را گرفتند.
1966: محمد باراني . سرباز وظيفه ، كه در پادگان لويزان در ناهار خوري افسران سه سرهنگ را كشته بود اعدام شد.

**SonBol** · #6 01-06-2008

26 ذيحجه هجري قمري

وفات محمد علي موسوي عاملي اصفهاني عالم شيعي

26 ذي الحجه 1274 - محمد علي موسوي عاملي اصفهاني عالم شيعي بدرود حيات گفت. محمد علي اصفهاني ازنوابغ روزگارخود بشمارمي‎رفت و طبق روايتهاي متعدد در12سالگي كتاب «اَلبَلاغُ المُبين في اَحكامِ الصِّبيان و البالغين» را نوشت. گفتني است كه سيد محمد باقرشفتي پس ازملاحظه اين كتاب به اجتهاد نويسنده آن گواهي داد و ازآن پس محمد علي اصفهاني به آقا مجتهد معروف شد.« ديوان اشعاربا تخلص عارف و كتاب فَرائِد الفَوائِد » ازآثارآقا مجتهد بشمارمي‎روند.