ریشه ی داستانی ضرب المثلها

[افسون 13]

داستان ضرب المثل بل گرفتن

این اصطلاح را هنگامی که چیزی به رایگان و یا با کوشش اندکی به دست آید و همچنین برای بهره بردن از فرصتهای مناسب و مغتنم به کار می برند .

بل گرفتن از اصطلاحات بازی الک دولک است که از بازیهای سنتی بسیار دیرین و کهن ایران زمین است و اکنون نیز در روستاهایی که فضای باز و زمینهای وسیع دارند بازی می شود . این بازی از دو چوب کوتاه و بلند و دو تکه سنگ که با فاصله ی ده تا دوازده سانتیمتر از یکدیگر روی زمین نهاده می شوند تشکیل می شود . چوب کوتاه را الک و چوب بلند را دولک می نامند . در آغاز بازی دو دسته که یکی را مهاجم و دیگری مدافع می نامند تشکیل می گردد که رو به روی یکدیگر قرار می گیرند . یکی از بازیکنان دسته ی مهاجم که بازی را آغاز می کند سر دولک را زیر الک که روی دوسنگ قرار گرفته است می گذارد و آن را به هوا پرتاب می کند و با پایین آمدن آن با دولک هرچه محکم تر به آن می زند و به سوی دسته ی مدافع می فرستد . اگر الک به زمین بیفتد یکی از مدافعان آن را برداشته و آن را به سوی دولک که پس از زدن ضربه روی دو سنگ نهاده می شود پرتاب می کند تا به آن بخورد . اگر الک به دولک بخورد آن بازیکن دسته ی مهاجم که ضربه را زده است کشته شده است و باید از بازی بیرون رود . و اگر الک به دولک نخورد بازیکن پرتاب کننده خود کشته شده و باید از بازی بیرون رود . هنگامیکه همه ی بازیکنان دسته ی مهاجم کشته بشوند جای دو دسته با هم عوض می شود و مدافعان جای مهاجمان را می گیرند و بازی از نو آغاز می شود . بهترین حالت برای بازیکنان دسته ی مدافع آن است که پیش از آن الکی که به سوی آنها پرتاب شده است به زمین بخورد آن را در هوا بگیرند که اگر چون این شود همه ی بازیکنان دسته ی مهاجم به یکباره کشته شده و دو دسته بی درنگ جای خود را با یکدیگر عوض می کنند و بازی از نوع آغاز می شود . در هوا گرفتن الک را که بازی را یکسره به سود دسته ی مدافع پایان می دهد در این بازی بل گرفتن می نامند که از نظر اهمیت آن رفته رفته از محدوده ی این بازی بیرون آمده و در میان مردم معنی مجازی و استعاره ای یافته است .